فصل دوّم سياست و آداب مغول حكميت تاريخ در باب چنگيز صاحب كتاب « طبقات ناصرى » از ثقات چنين روايت كرده است كه : « چنگيز خان بوقتى كه در خراسان آمده بود مردى بود بلندبالا قوىبنيت ، شگرف‌جثه ، موى روى كشيده سپيد شده ، گربه چشم ، در غايت جلادت و زيركى و عقل و دانائى و هيبت ، و قتال و عادل و ضابط و خصم‌شكن و دلير و خونريز و خونخوار » . اما از لحاظ صفات اخلاقى چنگيز مردى بوده است باعزم و اراده و بسيار عاقل و مدبّر و كاملا زمام نفس خود را در دست داشته و در مقابل مشكلات و موانع پا فشارى و ثبات غريب بخرج ميداده و تا به مقصود نميرسيده است از پاى نمىنشسته و هيچوقت از پيش‌آمدهاى ناگوار اضطراب و يأس بخاطر راه نميداده و با خونسردى و آرامى حوادث را تلقى ميكرده است . در موقعى كه سلطان جلال الدّين منكبرنى در پروان لشكريان قوتوقونويان را شكست داد و قوتوقو منهزما پيش چنگيز رفت خان از شنيدن خبر شكست بهيچوجه حال سكون طبيعى خود را از دست نداد فقط گفت قوتوقونويان عادت داشت كه همه وقت از معركه فاتح بيرون آيد و هيچگاه مزهء هزيمت را نچشيده بود ، بعد از اين شكست بيشتر در كار خود احتياط خواهد كرد . در اينكه چنگيز خان يكى از خونخوارترين و بىرحمترين جهانگشايانى است كه تاريخ نام آنانرا ضبط كرده شكى نيست چه بقدرى كه بامر او خون ريخته و